Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

Golddrop
Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

na terenie Ogrodu Botanicznego

al. Warszawska 81

           Dworek Kościuszków znajduje się na terenie dawnego folwarku Sławinek, wydzielonego na początku XVIII wieku z majątku Sławin. Pierwsze wzmianki na jego temat pochodzą z 1722 roku. W 2. połowie XVII wieku właścicielem Sławinka został starosta kamieniecki Jan Nepomucen Kościuszko, wznosząc na tym terenie barokowy modrzewiowy dwór. U swojego stryja kilkukrotnie przebywał Tadeusz Kościuszko, pierwszy raz po powrocie ze studiów w Paryżu, w latach 1774 - 1775. Prawdopodobnie przyczynił się wówczas do projektowania parku wokół dworu, korzystając z umiejętności i wiedzy nabytej we Francji. Kolejny raz Tadeusz Kościuszko przyjechał na Sławinek po powrocie z Ameryki w 1784, już jako osławiony generał wojsk i bohater walczący o jej wolność. Ostatnia wizyta miała miejsce w 1792, przed kolejnym wyjazdem Kościuszki za granicę.

            Na początku XIX wieku majątek wszedł w posiadanie bankiera i kupca Dawida Heyzlera, właściciela kamienicy przy ul. Rynek 2 na Starym Mieście, a w 1819 przeszedł na własność członka lubelskiej loży masońskiej Wolność Odzyskana Pawła Wagnera. Wkrótce okazało się, że na terenie Sławinka znajdują się źródła wody mineralnej z żelazem w składzie, co potwierdziły badania kilku lekarzy i farmaceutów. Wybudowano łazienki z wannami do kąpieli i ocembrowano naturalne źródła. W 1859 majątek odziedziczyły dzieci: Władysław, Maksymilian, Stanisław, Julian i Julia Mędrkiewiczowa, a rok później uruchomiono zakład wód leczniczych. W 1876 Sławinek trafił w posiadanie Stanisława Mędrkiewicza, który usiłował podnieść go do rangi uzdrowiska. W przewodniku z tego samego roku napisano, że „W odległości kilku wiorst od Lublina, na trakcie warszawskim znajduje się bardzo uczęszczane miejsce kąpielowe wód żelazistych – Sławinek. Miejscowość ta prześlicznie położona i licznie uczęszczana.1”W tym czasie przebudowano również dwór Kościuszków, uporządkowano park, wzniesiono domy dla kuracjuszy i restaurację. Niestety podlubelskie źródła nie miały szans w konkurencji ze znanym Nałęczowem. Spadkobiercom Mędrkiewicza nie udało się kontynuować funkcji uzdrowiska i wkrótce majątek uległ parcelacji. W 1896 spłonęła sala taneczna i restauracja, a w 1915 wojska austriackie spustoszyły pozostałe obiekty. W latach 30. XX wieku źródła sławinkowskie straciły swoje właściwości lecznicze, zanikając zupełnie po wykopaniu nieopodal studni głębinowej w 1960 roku. Większość drzewostanu w parku została wycięta przez Niemców w okresie okupacji.

            W 1950 resztówkę z dworem nabył od Zofii z Mędrkiewiczów Rudnickiej UMCS. Użytkowany, ale nieremontowany dwór szybko popadł w ruinę i został rozebrany. W 1970 budynek zrekonstruowano według projektu architekta Tadeusza Augustynka na zachowanych fundamentach i piwnicach. Ceglano – drewniany dwór na planie prostokąta przekryty jest dachem łamanym polskim krytym gontem, z dwiema lukarnami po wschodniej, frontowej stronie. Dominantę stanowi czterokolumnowy drewniany ganek z trójkątnym szczytem, przekryty osobnym dwuspadowym dachem. Część materiałów budowlanych pochodzi z pierwotnego dworu Kościuszków.

           Od 2013 dworek jest udostępniany zwiedzającym. Wewnątrz zaaranżowano gabinet rektorów z wyposażeniem sal władz UMCS oraz salę naczelnikowską nawiązującą do osoby Tadeusza Kościuszki. 

           O obecności w tym miejscu Tadeusza Kościuszki przypomina także położony nieopodal w 1917 pamiątkowy głaz.

 

1 Zieliński W. K., Opis Lublina jako przewodnik dla zwiedzających miasto i okolice, Lublin 1876, s. 66

 

                                                              Opracowała Aleksandra Szymula

Bibliografia:

H. Wyszkowska, Dwory w Lublinie, „Zoom. Lubelski Informator Kulturalny” 2010, nr 4

Gawarecki H., O dawnym Lublinie, Lublin 1974

Zieliński W. K., Opis Lublina jako przewodnik dla zwiedzających miasto i okolice, Lublin 1876

Dodatkowe informacje